پدیدآورنده:گزارش: مریم حقیقتگو،
،
برای همه مادران شاغل که کودکان زیر 6 سال دارند همیشه این سؤال بوده که کودک خود را به کجا و چه کسی بسپارند تا با خیال راحت و آسوده در محل کار خود حاضر شوند، برخی منزل مادر بزرگ، خاله، عمه و یا همسایه را انتخاب میکنند و عده بیشتری نیز مکانی به نام مهد کودک را برمیگزینند و آنجاست که مربی، خاله کودک میشود، هرچه او بگوید کودک میپذیرد و خلاصه به او به عنوان مادر دوم نگاه میکند و حال این سؤال پیش میآید: آیا مهد کودکهای موجود در حال حاضر شرایط استاندارد برای نگهداری کودکان را دارند و از طرفی دیگر آیا نیاز به مهد کودک برای مادران
خانهدار نیز احساس میشود یا خیر؟
باید چارهای اندیشید و از جمله، ادارات مجهز به مهد کودکهای استانداردی شوند تا از فرزندان کارمند آن اداره در این مهد کودک نگهداری شود. ستاد مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سالهاست که مهد کودک و مرکز پیشدبستانی امیدان نبی را راهاندازی کرده و از سال 1368 تا کنون در زمینه رفع مشکلات خانوادههای پاسدار و پرورش استعداد کودکان، قدمهای مثبت و سازندهای را برداشته است.
این مرکز با پذیرش فرزندان پاسدار، خدمات ارزندهای را به این نوباوهگان ارائه میکند و بارها نیز شاهد درخشش و موفقیتهای این خردسالان بوده است و همین امر باعث شد تا در گزارشی کوتاه از این مرکز، گفتگویی نیز با خواهر نبیزاده مدیر این مرکز داشته باشیم.
ساختمان مهد در فضایی به وسعت 2000 متر مربع بنا شده که نمای بیرونی آن پوشیده از فضای سبز و پارک زیبایی برای کودکان است در محوطه باز، وسایل مختلف بازی،
رودخانه، آلاچیق، آبنما و ابتکارهای جالبی که در جاهای دیگر کمتر به چشم میخورد وجود دارد. وجود مازهوشی که با آجرنما ساخته شده، فرصتهای جالبی برای کودکان فراهم نموده که هم آزمون هوشی و هم بازی جالبی برای کودکان است.
در داخل ساختمان نیز پنجرهها رو به فضایی باز به وسعت 200 متر مربع دیده میشود. این فضا پوشیده از درختان بلند قدی است که در لابهلای خود گنجشکها و پرندگانی
را جای داده که با نغمه زیبای آنها صفای مهد کودک دوچندان شده است.
به محض ورود به ساختمان مهد صدای همخوانی زیبای قرآن توسط کودکان به گوش میرسد. وارد مهد که میشوی گویی به دوران کودکیات بازگشتهای و اتاق مدیر مرکز، سرکار خانم نبیزاده نیز مملو از شور و عشق و شادی است با دیوارهایی که کاملاً متناسب با سن کودکان آراسته شده.
در مرکز چندین کارگاه وجود دارد از جمله کارگاه مفاهیم ریاضی، طبیعتشناسی، اعتقادات اسلامی، کتاب، نقاشی، سفال و تربیت بدنی که در هر کدام به آموزشهای مختلف پرداخته میشود.
برای ورود به هر کارگاه، راهنماهای تصویری، کودکان را هدایت میکند. به اولین اتاقی که میرسیم کارگاه «مفاهیم ریاضی» است که در آن با استفاده از ترازوها و قطعات رنگی، انواع دگمههای رنگی و شکلهای مختلف پوست فندق و گردو مفاهیمی مثل کمتر، بیشتر، سبکتر، سنگینتر، بالا و پایین، شباهتها و تفاوتها را میآموزاند.
کارگاه بعدی کارگاه «اعتقادات اسلامی» است. این کارگاه فضای کاملاً معنوی را ایجاد میکند. در این کارگاه به ماکت خانه خدا، چاه زمزم، نقاشی آموزشی از مراحل وضو و نماز و همچنین رحلهای قرآن و سجادههای کوچک به تعداد کودکان برمیخوریم که با استفاده از آنها علاوه بر آموزش قرآن و نماز، قصص انبیاء و ائمه، گوشههایی از تاریخ اسلام به طور مصور و بر حسب مناسبتهای اسلامی وجود دارد.
کارگاه دیگر کارگاه «کتاب و کتابخوانی»
است. در این کارگاه کتابهای خاص گروه سنی پیش از دبستان به طرزی چیده شده که تصاویر روی جلد کتابها کاملاً مشخص است و برای بچهها ایجاد انگیزه در مطالعه مینماید. همچنین مربیهای هر کلاس که کاملاً مسلط به کار در کارگاهها هستند، به کار تعلیم کودکان میپردازند. ضمنا امکاناتی مثل نوار قصه و عروسک نمایشی برای به نمایش درآوردن بعضی از قصهها توسط کودکان نیز به چشم میخورد.
ـ در سالنها و راهروها نیز به فواصل مختلف گلدانهای طبیعی چیده شده و اکواریوم زیبایی نیز در گوشهای دیگر تعبیه شده است که در انتهای راهرو به نمایشگاه میرسیم. نمایشگاهی دایمی از آثار نقاشی، سفال و مهارتهای دستی کودکان.
از نمایشگاه دایمی به کارگاه نقاشی میرسیم که در آن تخته شاسی نقاشی، و
طرحهای ساده گرافیکی و ابزارهای مختلف نقاشی به چشم میخورد. این کارگاه با نورپردازیهای مناسب تزیین گردیده است که انسان با دیدن آن به وجد آمده، به طوری که ذوق هنری هر انسانی در آنجا تحریک میشود.
کارگاه دیگر کارگاه «طبیعتشناسی» است که بزرگترین کارگاه این مرکز میباشد و بسیار مجهز است و اگر بگوییم که این تجهیزات در کمتر مدرسه و حتی دانشکده دیده میشود مبالغه نکردهایم. بسیاری از اینها نیز در خود مرکز ساخته شده است.
از ابتدای ورود، ماکت انواع حیوانات اهلی و وحشی، حشرات و پرندگان و انواع گیاهان و سنگها وجود دارد و همچنین نمایشی از مراحل تولید محصولات مثل عسل و یا تولید پارچه و نخریسی به صورت ماکت نمایش داده میشود. تجهیزاتی مثل ویدئو، تلویزیون، اورهد و
آپارات نیز از جمله وسایل آموزشی هستند که همهروزه برای طبیعت در دسترس کودکان قرار میگیرد.
در قسمت دیگری از مرکز، اکوسیستمهای «مرداب، جنگل و کویر» در اندازه طبیعی ایجاد شده که با وارد شدن به آن کاملاً فضای واقعی را در ذهن تداعی مینماید. «کارگاه ورزش» از جمله دیگر کارگاههایی است که در آن امکاناتی از قبیل استخر، توپ، طناب، تور بسکتبال، حلقهبازی و تشک پرش و ژیمناستیک وجود دارد. کودکان با آموزشی که توسط مربی باتجربه خود میبینند به انواع ورزشها میپردازند.
آخرین کارگاه، کارگاه سفالگری است که از همان بدو ورود آثار دستی بچهها را که در کنار هم چیده شدهاند میبینیم. این کارگاه همانند هر کارگاه سفالگری، مجهز به چرخهای سفالگری، گِل مخصوص و حوضچه ساخت گل و شیر آب است و در جالباسی که به دیوار آویزان است پیشبندهای یکرنگی به چشم میخورد که رنگ صورتی ویژه دخترها و رنگ آبی برای پسرهاست. در این کارگاه کودکان به ساختن ظروف سنتی، وسایل مختلف نظیر گلابدان، آدمک و پیکره حیوانات و پرندگان میپردازند.
* * *
هرچند تقریبا تمام کارگاهها و فضاهای مهد کودک مورد بازدید قرار گرفت، لیکن کارگاهها آنقدر جالب و جذاب بود که دلمان میخواست دوباره برای بازدید آنها برگردیم!
و یادمان نرفته بود که همه این جذابیتها حاکی از مدیریتی قوی است. آن هم مدیریت قویِ یک خواهر؛ خواهری که پرتلاش و عاشقانه با تخصص و تدبر این مرکز را راهاندازی کرده و از هیچ کوششی دریغ نکرده است. امیدان نبی، یعنی امید به تربیت کودکان مورد علاقه رسول(ص) و ادامه دهنده راه رسول(ص) و امت واقعی او، امید به تربیت آیندهسازان برای فردای بهتر ایران اسلامی.
و باز هم صدای کودکان که با هم شعر میخوانند به گوش میرسید و من در این فکر که به قول خانم نبیزاده، بر اساس یک تحقیق
به عملآمده مشخص شده که مربیانی که با گروههای سنی پایینتر کار میکنند دارای طول عمر بیشتری هستند و ما نیز عملاً در این مکان شاهد این مطلب بودیم.
خانم نبیزاده در مورد تاریخچه این مرکز میگوید:
مرکز پیشدبستانی امیدان نبی اکرم(ص) در سال 1368 به همت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با فضای آموزشی 100 متر مربع و تعداد 100 کودک افتتاح شد و طی سالهای بعدی با توجه به اهمیت موضوع و عنایت مسؤولان، رشد چشمگیری داشت تا حدی که امسال مساحت فضای آموزشی امیدان نبی به 2000 متر مربع و با تعداد 300 نوآموز افزایش یافته است. قابل ذکر است که از زمان تأسیس تا به حال 2000 کودک مقطع آمادگی خود را به پایان رسانده
که غالبا در مدارس، جزء شاگردان ممتاز و نمونه پذیرفته شده و تحصیل مینمایند.
خانم نبیزاده در مورد چگونگی تشکیل این کارگاهها این گونه توضیح داد:
هدف از راهاندازی این کارگاهها این است که استعدادهای کودکان در زمینههای مختلف کشف و به پرورش و شکوفایی کودکان بپردازیم. از جمله کارگاه مفاهیم ریاضی، کارگاه طبیعتشناسی، کارگاه اعتقادات اسلامی، کارگاه کتاب، کارگاه نقاشی، کارگاه سفال و کارگاه تربیت بدنی را میتوان نام برد.
کارگاه ریاضی
از آنجا که کودکان در سنین بین 2 تا 7 سالگی در مرحلهای از رشد قرار دارند که بسیاری از مفاهیم اولیه در انسان مانند مفاهیم بزرگ و کوچک، بالا و پایین، پهن و باریک، درک خصوصیات یک شیء، مقایسه، طبقهبندی، همبستگی و ارتباط، ترتیب، فضا، مجموعهسازی و تنازع یک به یک در این مقطع سنّی حاصل میشود و تحقیقات نشان داده است که هر چقدر که بتوانیم کودک را بیشتر به تمرین و ممارست با این مفاهیم وادار نماییم او را در دستیابی به این مفاهیم بیشتر یاری نمودهایم. بدیهی است کودکانی که مرتب
با این مفاهیم تمرین داشتهاند و مأنوس بودهاند نسبت به کودکانی که هیچ آشنایی با این تمرینات نداشتهاند از لحاظ هوشی در سطح بالاتری قرار میگیرند.
کارگاه طبیعتشناسی
آزمایشات و تحقیقات نشان داده است که کودک هر چقدر در دوران کودکی با پدیدههای مختلف طبیعی و پدیدههای اطراف محیط زندگی خود مأنوس بوده و یا آنها را تجربه نماید و بیشتر با آنها سر و کار داشته باشد و
خلاصه به نوعی با آنها درگیر و در تماس باشد در بزرگسالی در انجام فعالیتها و یافتن راهحلهای مختلف برای مشکلات زندگی موفقتر است.
خانم نبیزاده اضافه میکند:
ما بر این اساس با ایجاد کارگاه طبیعتشناسی سعی نمودهایم کودکان را از همان دوران کودکی با تمامی پدیدههایی که در طول دوران زندگی بشر به نوعی با آنها سر و کار دارد را آشنا نموده تا بتوانند آنها را تجربه بنمایند تا در بزرگسالی برای آنها پدیدههای نو، تازه و عجیب و غریبی به نظر نیایند.
کارگاه اعتقادات اسلامی
یکی دیگر از مجموعه فعالیتهای مبتکرانه که توسط مرکز، برنامهریزی و طراحی شده است کارگاه اعتقادات اسلامی میباشد. هدف از ساخت این کارگاه تلطیف تمایلات روحانی در یک محیط مذهبی و همچنین آشنایی کودکان با مفاهیم فرهنگ اسلامی به شیوهای عملی است.
کارگاه کتاب
این کارگاه به منظور ایجاد انگیزه مطالعه در کودکان و آشنایی آنان با موضوعات کتاب و کتابخوانی راهاندازی شد. در این کارگاه از روشهای متعددی استفاده میشود تا کودکان
بتوانند با کتاب ارتباط خوبی برقرار کنند؛ از جمله پخش نوار قصه همراه با ارائه کتاب مصور و اجرای موضوعات کتاب به شکل حرکات نمایشی.
کارگاه سفال
کارگاه سفال نیز با استفاده از متخصصین سفالگری و مجسمهسازی فعالیت چشمگیری در زمینه سفالگری دارد . کودکان ابتدا با خاک و ویژگیهای آن آشنا شده و ضمن بازی با گل میتوانند انعطافپذیری این ماده را لمس کنند و به تدریج با روشهای مختلف آشنایی پیدا میکنند و با تمرینات مکرر جهت کسب مهارتهای دستی مربوط به عضلات کوچک ورزیده باشند و بعد از آشنایی با سطوح و حجم و آمادگی دست، کودک به طور خلاق میتواند هرچه را که در ذهن خود دارد در قالب کار سفال به طور عینی برای دیگران تجسم نماید.
کارگاه نقاشی
در این کارگاه کودکان با آشنا شدن با رنگ و ترکیب آن و با استفاده از ذهنیت و افکار خود از مجموعه آموزشهایی که از طریق دیدهها و شنیدهها و تجاربش به دست آوردهاند قادر خواهند بود مفاهیم ذهنی خود را نظم و ترتیب داده و به صورت منظمی در قالب نقاشی کودکان به تصویر درآورند.
در کل، فلسفه وجودی این کارگاهها آن است که ما با فراهم کردن زمینههای مختلف و به نوعی ضمن مواجهه کودک با پدیدهها، خلاقیت را در آنها شکوفا نماییم. کما اینکه در طول یک دهه گذشته که تعداد زیادی فراگیر، از این مرکز فارغالتحصیل شدهاند به لطف و فضل الهی، اکثر آنان از بهره هوشی بالا بهرهمند بوده، به طوری که در بهترین مدارس تهران پذیرفته شده و جزء بهترین دانشآموزان مدارس خود میباشند.
خانم نبیزاده در مورد علت موفقیت خود
میگوید:
از آنجا که به کار علاقه خاصی داشتم و نهایت سعی و تلاش خودم را انجام میدادم که کار را به نحو احسن انجام دهم، در این راه احساس کردم که باید تحصیلات خودم را در این رشته تکمیل کنم و لذا عشق و علاقهام را با معلومات عجین کرده و درآمیختم و از هر نوآوری در این زمینه استقبال نمودم. من سخن خود را در سه لفظ خلاصه میکنم: علم، عشق، تلاش. اگر این سه در یک جا جمع شوند فرد خود را قرین با موفقیت مییابد. از خداوند تبارک و تعالی میخواهم که همچنان که تا به حال به اینجانب و مرکز «امیدان نبی» عنایت داشته است در آینده نیز این مرکز را بیش از پیش موفق بدارد.
خانم نبیزاده در پایان تأکید میکند:
به مربیان و مادران توصیه میکنم که به اهمیت این مقطع سنی بیشتر توجه نمایند چرا که این دوران نقش تعیین کننده در زندگی آنان دارد. اگر در این دوران بتوانیم از ظرفیتهای موجود استفاده مناسب بکنیم، چه بسا بسیاری از فرزندانمان در آینده از نوابغ و متفکرین بزرگ جامعه خواهند شد.
و اگر دستاندرکاران به این مسأله ایمان داشته باشند قطعا سرمایهگذاری در امور آموزشی مصروف این دوران از سن کودکان خواهد شد. به امید فرا رسیدن آن روز.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر