در آستانه موفقیت

پدیدآورنده:،
،
(تحصیل موفق)
انسان از لحظه‏ای که خود را می‏شناسد تا آن‏دم که چشم از جهان فرو می‏بندد، پیوسته در تلاش برای دست‏یابی به موفقیت و کام‏یابی است . بنابراین تعجبی ندارد که همه‏ی انسان‏ها در جست و جوی آموختن رمز و راز موفقیت و رفع موانع آن باشند . پس مهم‏ترین موفقیتی که یک طالب علم همیشه به دنبال آن است، موفقیت تحصیلی می‏باشد .
هم‏چنین در هر تلاش و فعالیتی که از سوی انسان صورت می‏گیرد، تعادل و هماهنگی روح و جسم، کاملا ضروری است و به محض آن‏که یکی از این دو بخش حیاتی دچار مشکل شود، کل نتیجه فعالیت زیر سؤال می‏رود . این موضوع به خصوص در فرایندهای مرتبط با امور تحصیلی کاملا محسوس و قابل اثبات است، چرا که انسان ذاتا برای یادگیری و یاددهی طراحی و ساخته شده است و براساس تحقیقات، موانع بازدارنده روحی و ذهنی بیش از موانع جسمی، سرعت و جهت‏یادگیری را تغییر می‏دهند . لذا در این نوشتار، برخی از موانع بازدارنده روانی روند یادگیری و موفقیت تحصیلی را به صورت جداگانه، اما تا حد امکان خلاصه، مورد بررسی قرار می‏دهیم .
بی‏ارزش یا کم‏ارزش شمردن نتیجه نهایی سیستم یادگیری
وحشتناک‏ترین اتفاقی که در یک سیستم می‏تواند رخ دهد، زیر سؤال رفتن خروجی و نتیجه نهایی سیستم است . در واقع، با بی‏ارزش یا کم‏ارزش شمردن خروجی نهایی یک سیستم کسب علم، می‏توان کل سیستم را دچار رکود، سستی، سکته و سرانجام توقف نمود و همسویی، هماهنگی و هدفمندی اجزای تشکیل دهنده آن را از هم پاشید . با تاملی اندک روی جملاتی مانند: «گیرم که درس بخوانی، که چی؟» یا «زمینه فعالیت‏برای دانش پژوهان فارغ‏التحصیل فوق لیسانس و دکترا هم وجود ندارد تا چه رسد به تو» و یا «همه آنها که درس خوانده‏اند و دنبال علم و دانش رفته‏اند، الآن فقیرند و در آینده هم وضعیتی بهتر از این نخواهند داشت‏» و . . . ، می‏توان به راحتی دریافت که منظور اصلی سازنده این جمله‏ها، زیر سؤال بردن نتیجه‏ی نهایی فعالیت تحصیلی است و اگر با هر یک از شکست‏خوردگان، در تلاش یادگیری، به گفت‏وگو بنشینید، به خوبی می‏توانید دریابید که برای همه آنها، نتیجه نهایی تلاش یادگیری، زیر سؤال رفته است و هدف برای آنها نامعلوم یا بی‏ارزش و حداقل کم ارزش بوده است .
بنابراین، اصلی‏ترین نکته در توفیق تحصیلی و به طور کلی تمام جنبه‏های زندگی، روشن ساختن هدف و نتیجه نهایی و دست‏یابی به تصویری روشن و شفاف از مقصد و حفظ و صیقل بخشی مداوم و پیوسته این تصویر در کل روند یادگیری است . به خاطر داشته باشید، هر زمان که متوجه شدید میزان موفقیت تحصیلی و سرعت و جهت‏یادگیری شما دچار ضعف شده است، بلافاصله به سراغ پیش‏داوری خود از ارزش و اهمیت نتیجه و هدف یادگیری بروید و ببینید چه کسی، چه چیزی و حتی چه اتفاقی باعث‏شده است تا مقصد، شفافیت و جذابیتش را برای شما از دست‏بدهد . شور و شوق یادگیری از زمانی زنده می‏شود که هدف و تصویر ذهنی و تجسمی شما از مقصد، شفاف، زنده و ارزشمند باشد . یادآوری این نکته نیز ضروری است که هر گاه متوجه شدید (علم پیدا کردید) ، مقصد برای شما ارزش خود را از دست داده است، تلاش در حال انجام را فورا رها کرده و به سراغ کار دیگری بروید که نتیجه آن برای شما ارزشمند بوده و موفقیت‏حاصل آن باشد .
شک و تردید در مورد قانونمندی و نظم قوانین حاکم بر سیستم یادگیری
دومین شیوه مرسوم برای تضعیف و شکننده ساختن یک سیستم موفقیت تحصیلی، زیر سؤال بردن و ایجاد شک و تردید در مورد قانونمندی و نظم حاکم بر سیستم و اجزای آن است .
بسیاری از جویندگان علم و مشتاقان یادگیری، گمان می‏کنند که فضای غیر جسمی (یعنی فضای روح و ذهن)، فضایی است که قاعده و قانون و فرمول در آن جایگاهی ندارد و عملیات و اتفاقات در این فضا به صورت خودبه‏خود و خارج از قاعده و نظم اتفاق می‏افتد .
این باور آن‏قدر در برخی انسان‏ها ریشه دوانیده است که بسیاری گمان می‏کنند، هر چه ذهنی شلوغ‏تر داشته باشند، خلاق‏تر و هوشمندترند! تصویر افراد درس‏خوان، با میز مطالعه به هم ریخته و شلوغ و قیافه‏ای وارفته، تصویری است که برخی از یادگیرنده‏های ما گمان می‏کنند با قرار گرفتن در آن تصویر و به کارگیری این شیوه عملی، می‏توانند موفقیت فوق العاده‏ای بدست آوردند . و حال آن که نباید فراموش کرد که یادگیری یک سیستم است و در قالب هماهنگی روح و جسم، ارتباط آنها و رعایت قوانین حاکم بر روح و جسم رخ می‏دهد .
آغاز از کمال است
یکی از مهم‏ترین عوامل بازدارنده روانی، فرا راه یادگیری، اعتقاد به الزام کامل و مهیا بودن تمام شرایط و مقدمات در لحظه آغاز فرایند یادگیری است . به عبارت دیگر، یادگیرنده انتظار دارد که از آغاز همه شرایط فکری، جسمی، محیطی و . . . در بهترین الت‏خود باشند تا موفقیت تحصیلی او تضمین گردد و این بزرگترین اشتباه این کمال‏طلبان است . اما این دوستان باید بدانند که کامل‏ترین لحظه برای یادگیری همین الان است که باید با یک «عمل‏» آغاز گردد . به محض آغاز عمل، جریان کمال و حرکت‏به سوی موفقیت‏شروع می‏شود و با نرخ رشد غیرقابل باوری افزایش می‏یابد . به عنوان مثال، اگر علاقه‏مند به حفظ لغات کتاب عربی خود هستید، از همین حالا شروع کنید .
اطلاعات یعنی قدرت علمی
خیلی‏ها گمان می‏کنند که اطلاعات یعنی قدرت و در نتیجه، کسی که بیش‏ترین حجم اطلاعات را در اختیار دارد، قوی‏ترین فرد مجموعه است . کافی است نیم‏نگاهی به کتابخانه این افراد بیندازید; مشاهده خواهید کرد که راجع به یک موضوع خاص، ده‏ها کتاب مشابه و معادل را در قفسه کتابخانه خود جای داده‏اند و جالب این‏جاست که معمولا این کتاب‏ها دست نخورده باقی می‏مانند و از خانه استیجاری، به خانه دیگری منتقل می‏شوند . اما باید دانست که اطلاعات نه تنها قدرت نیست، بلکه اگر به صورت پراکنده، نامنظم و پردازش نشده وارد سیستم یادگیری شود، ضمن این که جای اضافی اشغال می‏کند، می‏تواند باعث رکود و سکون شدید فرایند یادگیری گردد .
پس باید تنها اطلاعات لازم را، آن هم به صورت پردازش شده و منظم وارد سیستم کرد تا بتوان در موقع لزوم از آنها استفاده نمود . نکته مهم دیگر این است که باید از این اندوخته‏ها استفاده کرد و آنها را به کار گرفت، صرف اندوختن فایده‏ای ندارد و مشکلی را حل نخواهد کرد .